Sosyal kaygı için
online danışmanlık.

Sosyal kaygı belirtileri nelerdir?

Utangaçlık ile sosyal kaygı aynı şey değildir. Utangaç biri yeni ortamlarda bir süre çekingen kalabilir; sosyal kaygıda ise korku, kişinin istediği şeyleri yapmasını engelleyecek kadar güçlüdür.

• Toplulukta konuşurken, yemek yerken ya da izlenirken yoğun gerginlik
• Yüz kızarması, titreme, terleme veya sesin titremesinden korkma
• Aptalca bir şey söyleyeceğini ya da rezil olacağını düşünme
• Sosyal bir olaydan günler önce başlayan endişe
• Olay bittikten sonra konuşmaları tekrar tekrar zihinde gözden geçirme
• Telefonla konuşmaktan, sunum yapmaktan veya davetlerden kaçınma

Sosyal kaygı nasıl sürer?

Sosyal kaygıda dikkat çoğu zaman içe döner: kişi konuşurken bir yandan da kendini dışarıdan izler, sesinin titreyip titremediğini ya da yüzünün kızarıp kızarmadığını kontrol eder. Bu iç gözlem, kaygıyı daha da artırır ve karşıdaki kişiye odaklanmayı zorlaştırır.

Pek çok kişi kaygısını azaltmak için güvenlik davranışlarına başvurur: az konuşmak, göz temasından kaçınmak, telefonla ilgileniyormuş gibi yapmak ya da söyleyeceklerini önceden ezberlemek. Bu davranışlar kısa vadede rahatlatır ama “kaygımı ancak böyle idare edebildim” düşüncesini güçlendirir. Kaçınılan durumlar arttıkça fırsatlar da azalır.

Sosyal kaygı iş, okul ve ilişkileri nasıl etkiler?

Sosyal kaygı çoğu zaman görünmez bir fatura çıkarır. Toplantıda iyi bir fikri paylaşmamak, derste soru sormamak, bir işe başvurmayı ertelemek ya da arkadaş davetlerini sürekli reddetmek zamanla kariyeri, eğitimi ve ilişkileri etkiler.

Bu durum kişinin kendisi hakkındaki inancını da besler: “Ben zaten sosyal biri değilim.” Oysa çoğu zaman sorun beceri eksikliği değil, kaygının kişiyi deneme fırsatından uzak tutmasıdır.

Sosyal kaygı için online görüşmelerde nasıl çalışıyoruz?

Bilişsel davranışçı terapi (BDT) sosyal kaygıda en çok kullanılan yaklaşımlardan biridir. İlk görüşmelerde sizi en çok zorlayan durumları, o anlarda aklınızdan geçenleri ve kullandığınız güvenlik davranışlarını birlikte belirliyoruz.

Ardından “herkes bana bakıyor”, “kesin saçma buldular” gibi düşünceleri fark edip değerlendiriyor, dikkati kendinizden karşınızdakine ve ortama çevirmeyi çalışıyoruz. Kaçındığınız durumlara ise en kolaydan başlayarak, hazır olduğunuz ölçüde yaklaşıyoruz. Online görüşmeler, sosyal kaygısı olan pek çok kişi için ilk adımı atmayı da kolaylaştırır.

Bugünden neler deneyebilirsiniz?

• Bir sonraki sohbette kendinizi izlemek yerine karşınızdakinin ne anlattığına merakla odaklanmayı deneyin.
• Bir sosyal durumdan sonra zihninizde döndürdüğünüz sahneyi fark ettiğinizde, bunun bir değerlendirme değil kaygının alışkanlığı olduğunu hatırlatın.
• Kaçındığınız durumları kolaydan zora doğru sıralayın ve bu hafta listenin en kolayını deneyin.
• Bir güvenlik davranışınızı, örneğin göz temasından kaçınmayı, kısa bir süre bırakıp ne olduğunu gözlemleyin.