Deprem kaygısı için
online danışmanlık.
Deprem haberleri, küçük bir sarsıntı ya da “büyük deprem ne zaman olacak” konuşmaları bazı insanlarda günlerce süren bir tetikte olma hâli bırakır. Gece sesleri dinlemek, binayı sürekli düşünmek, deprem uygulamalarını tekrar tekrar kontrol etmek yorucu bir döngüye dönüşebilir. Türkiye’de yaşayan pek çok kişi için bu korku son derece anlaşılırdır. Deprem kaygısı için online görüşmelerde bu korkuyu küçümsemeden, gerçekçi hazırlık ile zihnin sürekli alarmda kalması arasındaki farkı birlikte ayırt etmeye çalışıyoruz.
- Online, bireysel
- 40–50 dk seans
- Ücretsiz 15 dk tanışma
- BDT temelli
Tuğçe DemirtaşPsikolojik Danışman
Deprem kaygısı nedir, neden bu kadar yaygın?
Deprem kaygısı, olası bir depreme dair korkunun gündelik hayatı etkileyecek kadar sık ve yoğun yaşanmasıdır. Deprem riskinin gerçek olduğu bir ülkede bir miktar endişe duymak doğaldır. Hatta bu endişe deprem çantası hazırlamak ya da binayı kontrol ettirmek gibi faydalı adımlara yol açabilir.
Sorun, kaygının koruyucu bir uyarı olmaktan çıkıp sürekli açık kalan bir alarma dönüşmesidir. Özellikle büyük depremlerden sonra, haberleri yakından takip eden, yakınlarını kaybeden ya da bölgede tanıdıkları olan kişilerde bu alarm uzun süre kapanmayabilir.
Deprem korkusunun belirtileri nelerdir?
- Küçük bir sarsıntıda, kapı çarpmasında veya ağır bir araç geçerken irkilmek
- Geceleri uykuya dalmakta zorlanmak, sık sık uyanıp etrafı dinlemek
- Deprem haberlerini, uygulamaları ve tahmin paylaşımlarını saatlerce takip etmek
- Yüksek katlardan, kapalı ya da kalabalık yerlerden kaçınmak
- Çarpıntı, nefes darlığı veya baş dönmesi gibi bedensel belirtiler
- Sık sık “yine mi sallanıyor?” diye hissetmek, sarsıntı yokken sallanma hissi
- Gelecek planı yapmakta zorlanmak, “nasılsa deprem olacak” düşüncesi
Deprem kaygısı neden geçmiyor?
Kaygıyı besleyen en güçlü döngülerden biri, rahatlamak için yapılan kontrol davranışlarıdır. Haberleri yenilemek, uygulamadan sarsıntı olup olmadığına bakmak ya da tavandaki lambayı izlemek kısa süreli bir rahatlama sağlar. Ancak zihin bu sayede tehlikenin her an yakın olduğunu öğrenir ve kontrol ihtiyacı giderek artar.
Belirsizliğe tahammül de burada önemli bir yer tutar. Depremin ne zaman olacağını kimse bilemez. Zihin bu belirsizliği kapatmak için sürekli senaryo üretir ve her senaryo yeni bir endişe demektir. Kaygıyı azaltan şey çoğu zaman daha fazla bilgi değil, belirsizlikle yaşayabilme becerisidir.
Deprem kaygısı için online görüşmelerde nasıl çalışıyoruz?
Bilişsel davranışçı terapi temelli çalışıyorum. Önce kaygınızın sizde nasıl işlediğini birlikte haritalıyoruz: hangi durumlar tetikliyor, bedende neler oluyor, hangi düşünceler ve kontrol davranışları devreye giriyor. Ardından gerçekçi hazırlık ile kaygıyı besleyen davranışları birbirinden ayırıyoruz.
Felaket senaryolarını fark edip daha dengeli düşünceler geliştirmek, haber ve uygulama kullanımına sınır koymak, bedeni sakinleştiren nefes ve gevşeme becerileri öğrenmek ve kaçındığınız yerlere adım adım yeniden alışmak sık çalıştığımız konular arasında. Deprem sırasında yaşanmış ağır bir deneyim ya da bir kayıp varsa bunu kendi temponuzda konuşuyoruz ve gerekirse sizi uygun uzman desteğine yönlendiriyorum.
Bugünden neler deneyebilirsiniz?
- Hazırlığı bir kez ve planlı yapın: deprem çantası, aile buluşma noktası, bina bilgisi. Sonra bu listeyi “tamamlandı” olarak kapatın.
- Deprem haberlerine ve uygulamalara günde bir kez, kısa ve belirli bir saatte bakmayı deneyin.
- Gece uyandığınızda telefonu kontrol etmek yerine yavaş ve uzun nefes vermeye odaklanın.
- Kaygı yükseldiğinde “Şu an, burada ne oluyor?” diye sorun ve çevrenizde gördüğünüz beş şeyi sayın.
- Doğrulanmamış deprem tahminleri paylaşan hesapları sessize alın.
Sık sorulan sorular
Deprem kaygısı normal mi?
Deprem riskinin gerçek olduğu bir ülkede bir miktar endişe duymak çok anlaşılırdır. Kaygı uykunuzu, işinizi ya da ilişkilerinizi haftalarca etkiliyor, kaçınmalar hayatınızı daraltıyorsa destek almayı düşünebilirsiniz.
Deprem sonrası sürekli sallanıyormuş gibi hissetmek neden olur?
Büyük sarsıntılardan sonra pek çok kişi bir süre sallanma hissi yaşar. Tetikte olan beden küçük hareketleri daha fazla fark eder. Bu his uzun sürüyorsa ya da baş dönmesi eşlik ediyorsa önce bir hekime başvurmanızı öneririm.
Deprem korkusu yüzünden şehir değiştirmeli miyim?
Bu; güvenlik, iş ve aile gibi birçok etkeni içeren kişisel bir karardır. Görüşmelerde kararı kaygının baskısıyla değil, değerlerinizi ve gerçek koşullarınızı göz önünde bulundurarak vermenize yardımcı olmaya çalışıyorum.
Deprem yaşamamış biri de deprem kaygısı yaşayabilir mi?
Evet. Haberler, görüntüler ve yakınların anlattıkları da güçlü bir korku oluşturabilir. Depremi doğrudan yaşamamış olmak, hissettiklerinizi daha az gerçek yapmaz.
Görüşmelere deprem bölgesinden katılabilir miyim?
Görüşmeler online olduğu için internet bağlantınızın olduğu her yerden katılabilirsiniz. Sessiz ve rahat konuşabileceğiniz bir ortam yeterlidir.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik mezunu; İstanbul Üniversitesi'nde Havacılık Psikolojisi yüksek lisansına devam ediyor. Bilişsel davranışçı terapi ve şema terapi eğitimlerini tamamladı.