Mükemmeliyetçilik ve iç baskı için
online danışmanlık.

Mükemmeliyetçilik nasıl anlaşılır?

• Yaptığınız işi defalarca kontrol etme ve bir türlü bitirememe
• Hata yapma korkusuyla işlere başlamayı erteleme
• Başarılarınızı küçümseyip eksiklere odaklanma
• “Ya tam olacak ya hiç” düşüncesiyle hareket etme
• Eleştiriye aşırı duyarlılık ve kendinize karşı sert bir iç ses
• Dinlenmeyi ya da ara vermeyi hak etmediğinizi hissetme

Sağlıklı gayret ile mükemmeliyetçilik arasındaki fark

Sağlıklı gayrette hedefler zorlayıcı ama ulaşılabilirdir; hata bir öğrenme fırsatı olarak görülür ve sonuç ne olursa olsun kişi kendine değer vermeyi sürdürür. Mükemmeliyetçilikte ise değer duygusu performansa bağlanır: iyi yaparsam değerliyim, hata yaparsam başarısızım.

Bu yüzden mükemmeliyetçi kişiler çoğu zaman başarılarından keyif alamaz. Bir hedefe ulaşıldığında rahatlama kısa sürer ve çıta hemen yükselir. Zamanla bu döngü tükenmişliğe, ertelemeye ve kaygıya zemin hazırlayabilir.

Mükemmeliyetçilik nereden gelir?

Mükemmeliyetçilik çoğu zaman sevgi ve kabulün koşullu hissedildiği deneyimlerle şekillenir: yalnızca başarılı olunca onaylanmak, hatalarda sert eleştirilmek ya da yüksek beklentilerle büyümek gibi. Bazen de belirsiz ve kontrol edilemeyen bir ortamda kontrolü elde tutmanın bir yolu olarak gelişir.

Şema terapi bu tür örüntüleri “katı standartlar” ve “kusurluluk” gibi temalar üzerinden ele alır. Bu temaları fark etmek, bugün hissettiğiniz iç baskının geçmişte nasıl bir işlevi olduğunu ve bugün neden artık işinize yaramadığını görmenize yardımcı olur.

Mükemmeliyetçilik için online görüşmelerde nasıl çalışıyoruz?

BDT temelli çalışmalarda “ya hep ya hiç” düşüncelerini, aşırı genellemeleri ve kendinize yönelik sert değerlendirmeleri fark edip değerlendiriyoruz. Kontrol etme, erteleme ve aşırı hazırlanma gibi davranışların size maliyetini birlikte görüyoruz.

Ardından “yeterince iyi” bir işi bilerek teslim etmek gibi küçük deneyler planlıyor ve sonuçlarını birlikte değerlendiriyoruz. Şema terapi bakış açısıyla iç eleştirmeninizin sesini tanımak ve onun yerine daha şefkatli bir iç ses geliştirmek de sürecin önemli bir parçasıdır.

Bugünden neler deneyebilirsiniz?

• Bu hafta bir işi yüzde seksen iyi olduğunda bırakmayı deneyin ve ne olduğunu gözlemleyin.
• Gün sonunda yalnızca eksikleri değil, yaptıklarınızı da yazın.
• İç sesinizin kullandığı cümleleri bir arkadaşınıza söyleyip söylemeyeceğinizi düşünün.
• Dinlenmeyi, işler bittiğinde kazanılan bir ödül değil, plana baştan yazılan bir ihtiyaç olarak görün.