Psikolojik Danışman Tuğçe Demirtaş

İmposter sendromu için online danışmanlık.

Terfi aldığınızda, iyi bir not ya da olumlu bir geri bildirim duyduğunuzda sevinmek yerine “şans eseri oldu” ya da “bir gün yetersiz olduğumu anlayacaklar” diye mi düşünüyorsunuz?

Randevu oluşturmak için hemen arayın.

OnlineNerede olursanız
Size ÖzelKişiye özgü süreç
BDTBilişsel davranışçı terapi
Psikolojik Danışman Tuğçe Demirtaş
Psikolojik DanışmanTuğçe Demirtaş

İmposter sendromu, yani sahtekârlık sendromu, dışarıdan bakıldığında başarılı görünen pek çok kişinin içten içe yaşadığı bir deneyimdir. İmposter sendromu için online görüşmelerde başarılarınızla aranızdaki bu mesafeyi anlamaya ve kendinize daha adil bakmaya çalışıyoruz.

İmposter sendromu nedir?

İmposter sendromu ya da Türkçedeki adıyla sahtekârlık sendromu, kişinin gerçek becerilerine ve başarılarına rağmen kendini yetersiz görmesi ve bir gün “ortaya çıkacağından” korkmasıdır. Kavram ilk kez 1978’de psikologlar Pauline Clance ve Suzanne Imes tarafından tanımlanmıştır. Bir tanı değildir, pek çok insanın farklı dönemlerde yaşadığı bir deneyimi anlatır.

Sık görülen bir yanılgı, bu duygunun yalnızca özgüveni düşük kişilerde görüldüğüdür. Oysa yeni bir işe başlayan, akademide ilerleyen, ailesinde üniversiteye giden ilk kişi olan ya da azınlıkta olduğu bir ortamda çalışan başarılı insanlar da bu duyguyu yoğun biçimde yaşayabilir.

Sahtekârlık sendromunun belirtileri nelerdir?

  • Başarıları şansa, zamanlamaya ya da başkalarının yardımına bağlamak
  • Övgüyü kabul edememek, iltifatları geçiştirmek
  • Bir işi teslim ettikten sonra günlerce “yeterince iyi değildi” diye düşünmek
  • Anlaşılmamak için aşırı hazırlanmak ya da tam tersine son ana kadar ertelemek
  • Soru sormaktan, yardım istemekten ve “bilmiyorum” demekten kaçınmak
  • Yeni fırsatlara “henüz hazır değilim” diyerek başvurmamak
  • Başkalarının başarısını hak edilmiş, kendi başarınızı tesadüf olarak görmek

İmposter sendromu mükemmeliyetçilikten ve düşük özgüvenden nasıl ayrılır?

Üçü sıklıkla birlikte görülse de aynı şey değildir. Mükemmeliyetçilikte odak kusursuz bir sonuca ulaşmaktır. Düşük öz değerde kişi kendini genel olarak değersiz hissedebilir. İmposter sendromunda ise temel mesele, zaten ulaşılmış başarıların içselleştirilememesidir: Sonuç ortadadır ama kişi onu kendine ait hissetmez.

Bu ayrım önemlidir, çünkü çalışmanın odağını belirler. İmposter duygusunda asıl iş, başarıyla ilgili kanıtları görmezden gelen iç sesi fark etmek ve sonuçları kendi emeğinizle ilişkilendirebilmektir. Çoğu zaman bu duyguyu en çok besleyen şey, kimseye söylenmemesidir.

İmposter sendromu için online görüşmelerde nasıl çalışıyoruz?

Bilişsel davranışçı terapi temelli çalışıyorum. Önce imposter duygusunun hangi durumlarda yükseldiğini ve hangi düşüncelerle beslendiğini birlikte fark ediyoruz. “Herkes benden daha iyi biliyor” ya da “bu başarı tesadüf” gibi düşünceleri kanıtlarla birlikte inceliyor, daha gerçekçi alternatifler geliştiriyoruz.

Aşırı hazırlanma, sürekli kontrol etme ya da yardım istememe gibi davranışların duyguyu nasıl sürdürdüğüne de bakıyoruz. Bir toplantıda soru sormak ya da bir işi “yeterince iyi” hâliyle teslim etmek gibi küçük deneylerle yeni deneyimler biriktiriyoruz. Gerektiğinde şema terapi eğitimimden yararlanarak bu duygunun köklerine, ailede ve okulda başarıya yüklenen anlamlara da bakıyoruz.

Bugünden neler deneyebilirsiniz?

  • Bir “kanıt dosyası” tutun: aldığınız olumlu geri bildirimleri ve tamamladığınız işleri not edin.
  • Övgü aldığınızda açıklama yapmadan yalnızca “teşekkür ederim” demeyi deneyin.
  • Bir başarıyı değerlendirirken şansın yanında emeğinizin ve becerinizin payını da yazın.
  • Güvendiğiniz bir meslektaşınızla bu duyguyu paylaşın. Yalnız olmadığınızı görmek iyi gelebilir.
  • “Bilmiyorum, öğrenmem gerekiyor” cümlesini yetersizlik değil, öğrenmenin parçası olarak kullanın.

Sık sorulan sorular

İmposter sendromundan nasıl kurtulurum?

Başarılarınızı şansa bağlayan düşünceleri fark edip kanıtlarla sınamak, olumlu geri bildirimleri not etmek, bu duyguyu güvendiğiniz meslektaşlarla paylaşmak ve her şeyi bilmek zorunda olduğunuz beklentisini esnetmek işe yarar.

İmposter ne anlama gelir?

İngilizcede “sahtekâr” anlamına gelir. İmposter sendromu da başarılı olduğu hâlde kendini yetersiz ve bir gün ortaya çıkacak bir sahtekâr gibi hisseden kişilerin yaşadığı deneyimi anlatır.

İmposter sendromu testi var mı?

Clance İmpostor Fenomeni Ölçeği gibi araştırmalarda kullanılan ölçekler var. Fikir verebilirler ama bir tanı aracı değildirler; zaten imposter sendromu resmî bir tanı değildir.

İmposter sendromu kimlerde görülür?

Her alanda görülebilir. Yeni bir role geçenlerde, akademisyenlerde, sağlık çalışanlarında, hızlı değişen sektörlerde çalışanlarda ve ailesinde bir ilki yaşayanlarda sık anlatılır.

İmposter sendromu geçer mi?

Duygu tamamen kaybolmasa bile onu fark etmeyi ve kararlarınızı yönetmesine izin vermemeyi öğrenebilirsiniz. Pek çok kişi zamanla başarılarını daha rahat sahiplenebildiğini anlatır.

Sahtekârlık sendromu ile gerçek bir eksiklik nasıl ayırt edilir?

Gerçek bir eksiklik somut geri bildirimlerle görülür ve öğrenerek kapanır. İmposter duygusunda ise dışarıdan gelen olumlu kanıtlar çoğunlukla vardır ama içeride kabul görmez. Bu ayrımı görüşmelerde birlikte netleştirebiliriz.

Tuğçe Demirtaş
Görüşmeleri yürüten

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik mezunu; İstanbul Üniversitesi'nde Havacılık Psikolojisi yüksek lisansına devam ediyor. Bilişsel davranışçı terapi ve şema terapi eğitimlerini tamamladı.

İlk adım

Randevu için hemen arayın.

Yaşadıklarınızı kısaca konuşur, online görüşmelerin size uygun olup olmadığını birlikte değerlendiririz. Görüşmeye başlama zorunluluğu yoktur.

Acil destek sunulmaz. Kendinize veya bir başkasına zarar verme riski olan durumlarda Türkiye'de 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.

KVKK Aydınlatma Metni

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ("KVKK") uyarınca, veri sorumlusu sıfatıyla Psikolojik Danışman Tuğçe Demirtaş olarak kişisel verilerinizi aşağıda açıklanan kapsamda işlemekteyim.

İşlenen kişisel veriler

Randevu formu ve iletişim kanalları aracılığıyla paylaştığınız ad-soyad, telefon numarası, e-posta adresi, görüşme saati tercihi ve mesaj içeriği. Siteye bir reklam üzerinden geldiyseniz, hangi reklam kelimesi ve kampanyadan geldiğiniz bilgisi de form kaydınızla birlikte saklanır. Siteyi ziyaretiniz sırasında, reklam ölçümü amacıyla IP adresi, tarayıcı bilgisi ve reklam tıklama kimliği gibi teknik veriler çerez kullanılmadan Google’a iletilebilir.

İşleme amaçları

Randevu talebinizin değerlendirilmesi, sizinle iletişime geçilmesi, görüşmelerin planlanması, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve reklamların işe yarayıp yaramadığının ölçülmesi.

Toplama yöntemi ve hukuki sebep

Verileriniz, internet sitesindeki form ve iletişim kanalları üzerinden elektronik ortamda; bir sözleşmenin kurulması için gerekli olması ve açık rızanız hukuki sebeplerine dayanılarak toplanır. Paylaşabileceğiniz sağlık verileri yalnızca açık rızanıza dayanılarak işlenir.

Aktarım

Kişisel verileriniz, yasal zorunluluklar dışında üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Form ve e-posta altyapısı gibi teknik hizmet sağlayıcılardan yalnızca hizmetin gerektirdiği ölçüde yararlanılır. Reklam ölçümünde kullanılan Google hizmetlerinin sunucuları yurt dışında bulunabilir.

Saklama süresi

Verileriniz, işleme amacının gerektirdiği ve mevzuatta öngörülen süre boyunca saklanır; sürenin sonunda silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir.

Haklarınız

KVKK'nın 11. maddesi kapsamındaki haklarınızı (verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme, düzeltilmesini veya silinmesini isteme vb.) kullanmak için terapi@tugcedemirtas.com adresine yazabilirsiniz.

Gizlilik Politikası

Danışan gizliliği, terapötik ilişkinin temelidir. Bu sitede ve görüşmelerde paylaştığınız bilgiler, meslek etiği ilkeleri ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde gizli tutulur.

Görüşme gizliliği

Seanslarda konuşulanlar; yasal zorunluluklar ve sizin ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden ciddi bir durum dışında hiçbir kişi veya kurumla paylaşılmaz.

Online görüşmeler

Online seanslar güvenli görüntülü görüşme platformları üzerinden yapılır ve kayıt altına alınmaz.

Site verileri

Form aracılığıyla ilettiğiniz bilgiler yalnızca randevu süreci için kullanılır. Bir reklamdan geldiyseniz, reklamın hangi kelimeden geldiği bilgisi yalnızca reklam bütçesinin verimli kullanılması için saklanır. Reklam ölçümü için Google Etiket Yöneticisi çerezsiz biçimde kullanılır; ayrıntılar Çerez Politikası’nda yer alır.

Çerez Politikası

Bu sitede reklam, takip veya analiz amaçlı çerez kullanılmaz. Reklamların sonucunu ölçmek için Google Etiket Yöneticisi, çerez kullanımı kapalı olacak şekilde çalışır.

Teknik kayıtlar

Sayfa geçişleri için gereken küçük teknik kayıtlar tarayıcınızın yerel depolamasında tutulabilir. Bu kayıtlar kimseyle paylaşılmaz ve reklam amacıyla kullanılmaz.

Yazı tipleri

Yazı tipleri sitenin kendi sunucusundan yüklenir; bunun için üçüncü taraf bir hizmete bağlanılmaz ve çerez kullanılmaz.

Reklamdan gelen ziyaretçiler

Bir reklama tıklayarak geldiyseniz adresin sonunda reklamın hangi kelime ve kampanyadan geldiğini gösteren kısa bir ek bulunur. Bu bilgi çerez ya da yerel depolama kullanılmadan yalnızca sayfa açıkken okunur. Telefon veya WhatsApp düğmesine basarsanız, kimliğinizle ilişkilendirilmeden yalnızca hangi kelimeden geldiğiniz bilgisi saklanır; form gönderirseniz bu bilgi form kaydınızla birlikte saklanır.

Google Etiket Yöneticisi

Site, Google Etiket Yöneticisi’ni yükler. Google’ın onay modu, çerez ve benzeri tanımlayıcıların kaydedilmesi için varsayılan olarak “reddedildi” biçiminde ayarlanmıştır; bu nedenle tarayıcınıza Google reklam veya analiz çerezi yazılmaz. Reklamların işe yarayıp yaramadığını ölçmek amacıyla Google’a çerezsiz bir ölçüm sinyali gönderilebilir. Bu sinyal ziyaret edilen sayfa, reklam tıklama kimliği, tarayıcı bilgisi ve IP adresi gibi teknik verileri içerebilir; formda yazdıklarınız, adınız veya telefon numaranız Google’a gönderilmez. Google bu verileri kendi gizlilik politikasına göre işler.

Tarayıcınızın ayarlarından çerezleri dilediğiniz zaman silebilir veya engelleyebilirsiniz.