Psikolojik Danışman Tuğçe Demirtaş
Sağlık çalışanları için online danışmanlık.
Doktorlar, hemşireler, ebeler, paramedikler, eczacılar ve hastanede çalışan pek çok kişi her gün başkalarının acısına, korkusuna ve kaybına tanıklık eder.
Randevu oluşturmak için hemen arayın.

Uzun nöbetler, yetersiz uyku, şiddet riski ve ağır sorumluluk bir araya geldiğinde kendi ihtiyaçlarınız çoğu zaman sona kalır. Sağlık çalışanları için online psikolojik destek görüşmelerinde bu yükü, “güçlü olmak zorundayım” beklentisinden bir süreliğine uzaklaşarak konuşabileceğiniz bir alan sunuyorum.
Sağlık çalışanları hangi konularda psikolojik destek alabilir?
- Uzun ve düzensiz nöbetlerin ardından biriken yorgunluk ve uyku sorunları
- Tükenmişlik, duygusal uzaklaşma ve işten anlam alamama
- Zor bir vaka, hasta kaybı ya da hata endişesinin ardından zihinde kalanlar
- Hasta ve yakınlarından gelen sözlü ya da fiziksel şiddetin etkileri
- Hata yapma korkusu ve sürekli yüksek tetikte olma hâli
- Aile, ilişki ve sosyal hayat ile iş arasında denge kuramama
- Uzmanlık sınavı, kariyer değişikliği ya da yurt dışına gitme gibi kararlar
Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik neden bu kadar yaygın?
Dünya Sağlık Örgütü tükenmişliği, iyi yönetilemeyen kronik iş stresinden kaynaklanan mesleki bir durum olarak tanımlar: bitkinlik, işe karşı zihinsel uzaklaşma ya da alaycılık ve mesleki yeterlilik hissinde azalma. Sağlık alanı, yüksek iş yükü ve duygusal yoğunluğu nedeniyle bu risklerin sık konuşulduğu alanlardan biridir.
Bir de meslek kültürü vardır: Yorgunluğu göstermemek, “herkes böyle çalışıyor” diyerek devam etmek, destek istemeyi zayıflık gibi görmek. Bu anlayış kısa vadede işi sürdürmeyi sağlasa da uzun vadede yükü görünmez kılar.
İkincil travmatik stres ve merhamet yorgunluğu nedir?
Başkalarının acısına sürekli tanıklık etmek, zamanla insanın kendi iç dünyasını da etkileyebilir. Bu duruma ikincil travmatik stres ya da merhamet yorgunluğu denir. Bir hastanın görüntüsünün eve kadar gelmesi, eskisi kadar şefkat hissedememek ya da duygusal olarak hissizleşmek bunun işaretleri arasında olabilir.
Bu tepkiler mesleki bir başarısızlık değil, yoğun duygusal emeğin anlaşılır bir sonucudur. Erken fark edildiğinde ve konuşulduğunda yönetmek çok daha kolaydır.
Sağlık çalışanları için online görüşmelerde nasıl çalışıyoruz?
Bilişsel davranışçı terapi temelli çalışıyorum. Nöbet düzeninize uygun uyku ve dinlenme alışkanlıklarını gözden geçirmek, stresin erken işaretlerini tanımak, nöbet sonrası zihni “kapatabilmek” için kişisel rutinler oluşturmak ve “hata yaparsam her şey biter” gibi düşünceleri incelemek sık çalıştığımız konular arasında.
Zor bir vaka ya da kayıp sonrasında zihinde tekrar eden düşünceler varsa bunları güvenli bir tempoda konuşuyoruz. Görüşmeler online olduğu için hastaneden sonra yol gitmeden, nöbet çizelgenize göre esnek biçimde planlanabilir. Paylaştıklarınız mesleki etik ilkeler çerçevesinde gizli tutulur.
Bugünden neler deneyebilirsiniz?
- Nöbet sonrası için kısa bir geçiş rutini belirleyin: duş, kıyafet değişimi, birkaç dakikalık nefes.
- Zor bir vakanın ardından güvendiğiniz bir meslektaşınızla birkaç dakika konuşun.
- Nöbet ertesi dinlenmeyi bir lüks değil, hem sizin hem hastalarınızın güvenliği için gerekli bir adım olarak görün.
- Kendinize de bir hastanıza gösterdiğiniz anlayışla bakmayı deneyin.
- Uyku, iştah ve sabır düzeyinizdeki değişiklikleri erken uyarı işareti olarak izleyin.
Sık sorulan sorular
Sağlık çalışanlarında tükenmişlik belirtileri nelerdir?
Nöbetten sonra geçmeyen yorgunluk, hastalara karşı duygusal uzaklaşma, işe gitmeden önce yoğun isteksizlik, hata yapma korkusu, uyku sorunları ve evde de işi düşünmeden duramamak sık görülen işaretlerdir.
Nöbetten sonra uyuyamamak normal mi?
Evet, sık görülür. Uzun ve yoğun bir nöbetin ardından beden bir süre daha alarm hâlinde kalabilir. Karanlık ve sessiz bir ortam, kısa bir geçiş rutini ve nöbetin son saatlerinde kafeini azaltmak uykuya geçişi kolaylaştırabilir.
Hasta kaybından sonra ne hissetmek normal?
Üzüntü, suçluluk, öfke, uyuşukluk ya da hiçbir şey hissetmemek; bunların hepsi sağlık çalışanlarında görülebilen tepkilerdir. Bu duyguları konuşabileceğiniz bir alanın olması, ikincil travmatik stresin birikmesini önlemeye yardımcı olur.
Mesleğimi bırakmayı düşünüyorum, bunu konuşabilir miyiz?
Elbette. Bu kararı tükenmişliğin en yoğun olduğu dönemde vermek yerine, önce yükü ve seçenekleri birlikte değerlendirmek daha sağlıklı olur. Karar sizindir; ben netleşmenize yardımcı oluyorum.
Sağlık çalışanları için psikolojik destek gizli mi?
Evet. Görüşmelerde paylaştıklarınız mesleki etik ilkeler çerçevesinde gizli tutulur ve işvereninizle paylaşılmaz. Gizliliğin yasal ve etik sınırları ilk görüşmede açıkça konuşulur.
Nöbet düzenim çok değişken, görüşmeleri nasıl planlarız?
Görüşmeler online olduğu için evden ya da uygun bir yerden bağlanabilirsiniz. Randevuları nöbet çizelgenize göre birlikte planlıyoruz.
Merhamet yorgunluğu ile tükenmişlik aynı şey mi?
Birbirine yakın ama farklı kavramlardır. Tükenmişlik daha çok iş yükü ve çalışma koşullarıyla ilişkilidir. Merhamet yorgunluğu ise başkalarının acısına sürekli tanıklık etmenin duygusal etkisini anlatır. Çoğu zaman ikisi birlikte görülür.
Görüşmelerde tanı veya ilaç tedavisi konuşulur mu?
Psikolojik Danışman olarak tanı koymuyor ve ilaç önermiyorum. Böyle bir ihtiyaç varsa değerlendirmeyi bir psikiyatri hekimi yapar. Görüşmelerimiz bu süreçle birlikte de sürdürülebilir.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik mezunu; İstanbul Üniversitesi'nde Havacılık Psikolojisi yüksek lisansına devam ediyor. Bilişsel davranışçı terapi ve şema terapi eğitimlerini tamamladı.